نقد و بررسی دردویل: تولدی دوباره

دردویل: تولدی دوباره مت مورداک را دقیقاً در لحظه‌ای نشان می‌دهد که آرامش نسبی زندگی دوگانه‌اش به‌هم می‌ریزد. سریال، مت مورداک را در مسیر برخوردی مستقیم با ویلسون فیسک قرار می‌دهد، درست وقتی هویت‌های پنهان هر دو نفر شروع به آشکار شدن می‌کند. این فصل تازه از دنیای دردویل با امتیاز ۸٫۹ در آی‌ام‌دی‌بی یکی از پرامتیازترین سریال‌های اکشن و درام روی مایاوا است و برای مخاطب بزرگ‌سال، با رده‌ی سنی ۱۸ سال به بالا، دوبله شده است.

داستان حول دو مسیر موازی می‌چرخد: مردی که روزها وکیل مدافع است و شب‌ها به هویت پنهانش برمی‌گردد، و مردی دیگر که دیگر پشت خط قرمز جنایت پنهان نمی‌ماند و مستقیم قدرت شهر را در دست می‌گیرد. این تقابل ستون اصلی دردویل: تولدی دوباره است و هر قسمت یک لایه‌ی تازه از رابطه‌ی پیچیده‌ی این دو شخصیت را باز می‌کند.

ژانر ترکیبی سریال یعنی اکشن، جنایی و درام باعث می‌شود هم صحنه‌های مبارزه‌ی فیزیکی در آن دیده شود و هم دیالوگ‌های سنگین درباره‌ی قدرت، قانون و انتخاب‌های اخلاقی. همین ترکیب یکی از دلایلی است که فصل اول را از یک اکشن ساده فاصله می‌دهد و آن را به سمت درامی جدی‌تر می‌برد؛ درامی که بیشتر روی نتیجه‌ی تصمیم‌ها تمرکز دارد تا روی صحنه‌های تماشایی.

یکی از تفاوت‌های اصلی دردویل: تولدی دوباره با نسخه‌ی قبلی این است که خط داستانی وکالت مت مورداک اینجا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. صحنه‌های دادگاه دیگر صرفاً پرکننده‌ی فاصله‌ی بین اکشن‌ها نیستند؛ بخشی از همان تقابل اصلی‌اند، چون همان قانونی که مت مورداک روزها از آن دفاع می‌کند، شبانه توسط خودش زیر پا گذاشته می‌شود. این تناقض دقیقاً همان چیزی است که شخصیت او را در این فصل پیچیده‌تر از قبل می‌کند.

از طرف دیگر، ویلسون فیسک هم دیگر در سایه نمی‌ماند. حرکت او به سمت قدرت رسمی و علنی شهر، ریسک بزرگی برای شخصیتی است که تا پیش از این با پنهان‌کاری شناخته می‌شد. این انتخاب روایی باعث می‌شود دردویل: تولدی دوباره به‌جای یک داستان ساده‌ی قهرمان در برابر شرور، به سمت بررسی این سؤال برود که وقتی جنایتکار پشت میز قدرت می‌نشیند، مرز قانون کجا کشیده می‌شود.

فصل اول سریال روی رابطه‌ی مت مورداک و ویلسون فیسک تمرکز می‌کند، اما این تمرکز به معنای کندی روایت نیست. هر قسمت یک گام مشخص در برخورد این دو شخصیت به جلو می‌برد، و همین ساختار باعث می‌شود مخاطبی که تازه با دنیای دردویل آشنا می‌شود هم بتواند دنبال داستان را بگیرد. کارگردانی جاستین بنسون در کنار بازی مارگاریتا لویوا، دبورا آن ول و الدن هنسون در نقش‌های فرعی، فضایی می‌سازد که در آن هیچ شخصیتی صرفاً برای پر کردن صحنه حضور ندارد؛ هرکدام روی مسیر اصلی داستان مت مورداک و فیسک اثر می‌گذارند.

بخش زیادی از قدرت دردویل: تولدی دوباره در این است که اکشن را ابزار روایت می‌داند، نه هدف نهایی آن. صحنه‌های مبارزه کوتاه و دقیق طراحی شده‌اند و بلافاصله به یک تصمیم اخلاقی یا یک رابطه‌ی شخصی گره می‌خورند. این یعنی حتی مخاطبی که دنبال درام سیاسی و شخصیت‌محور است هم در این سریال چیزی برای خودش پیدا می‌کند. ژانر جنایی سریال هم جدی گرفته شده: فساد در ساختار قدرت شهر، رابطه‌ی پلیس با تبهکاران، و مرز باریک بین دادگاه و خیابان، همه بخشی از بدنه‌ی اصلی داستان‌اند، نه فقط پس‌زمینه‌ای برای صحنه‌های اکشن.

فصل اول دردویل: تولدی دوباره ۹ قسمت دارد، از «لحظات بهشتی» تا قسمت پایانی «مستقیم به جهنم». هر قسمت میان‌بر روایی ندارد؛ داستان قسمت‌به‌قسمت جلو می‌رود، از «دیدگاه‌ها» و «میان دستانش» تا «همیشه با نظام» و «با اشتیاق»، و هرکدام یک تنش تازه به رابطه‌ی مت مورداک و فیسک اضافه می‌کند. تماشای پشت‌سرهم این ۹ قسمت بهترین راه برای درک کامل ماجراست، و همه‌ی آن‌ها روی مایاوا با دوبله در دسترس است.

عنوان‌های قسمت‌ها هم خودشان بخشی از لحن سریال‌اند. اسم‌هایی مثل «اعمال زور» و «هنر برای هنر» به‌جای توصیف مستقیم اتفاق‌ها، حال‌وهوای هر مرحله از تقابل مت مورداک و فیسک را نشان می‌دهند. قسمت هفتم و هشتم، جایی که فشار روی هر دو شخصیت به اوج می‌رسد، از نظر ریتم نسبت به قسمت‌های ابتدایی محسوس‌تر تندتر شده‌اند؛ چیزی که برای مخاطبی که قسمت‌ها را پشت‌سرهم تماشا می‌کند، حس تصاعدی بودن داستان را قوی‌تر می‌کند.

از نظر فضاسازی، دردویل: تولدی دوباره همچنان به شهر نیویورک به‌عنوان یک شخصیت مستقل نگاه می‌کند. کوچه‌های تاریک، دفاتر وکالت، و ساختمان‌های اداری شهرداری هر کدام نمایانگر یکی از دو دنیایی هستند که مت مورداک بین‌شان در نوسان است. این انتخاب صحنه‌ها کمک می‌کند تا تماشاگر بدون نیاز به توضیح اضافه، بفهمد در هر لحظه کدام هویت شخصیت اصلی فعال است.

شکل روایت این فصل هم تفاوت محسوسی با فصل‌های قدیمی‌تر دارد. به‌جای پیش‌بردن داستان از طریق یک پرونده‌ی جنایی مستقل در هر چند قسمت، دردویل: تولدی دوباره یک خط داستانی واحد و پیوسته را دنبال می‌کند که از قسمت اول تا قسمت آخر کشیده شده. این ساختار فشرده‌تر باعث می‌شود هیچ قسمتی حس جانبی یا پرکننده نداشته باشد؛ هر صحنه، چه در دادگاه و چه در خیابان، مستقیماً به نتیجه‌ی نهایی فصل گره خورده است.

رابطه‌ی مت مورداک با اطرافیانش هم در این فصل رنگ تازه‌ای گرفته. برخلاف نسخه‌های قبلی که او را بیشتر در انزوا نشان می‌دادند، اینجا وابستگی او به افراد نزدیکش و تأثیر تصمیم‌هایش روی زندگی آن‌ها پررنگ‌تر دیده می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود ریسک هر تصمیم او برای تماشاگر ملموس‌تر باشد، چون دیگر فقط جان خودش در خطر نیست.

یکی از نقطه‌قوت‌های فنی این فصل، طراحی صحنه‌های اکشن با دوربین بدون قطع است؛ برداشت‌های طولانی که مبارزه را بدون برش‌های مکرر دنبال می‌کنند و حس فیزیکی بودن ضربه‌ها را به مخاطب منتقل می‌کنند. این سبک کارگردانی، که در نسخه‌های قبلی دردویل هم شاخصه‌ی معروفی بود، در تولدی دوباره با دقت بیشتری اجرا شده و یکی از دلایلی است که امتیاز بالای ۸٫۹ سریال در آی‌ام‌دی‌بی را توجیه می‌کند.

موسیقی و صداگذاری سریال هم نقش مهمی در ساختن فضای دوگانه‌ی داستان دارد. صحنه‌های دادگاه با سکوت و ریتم آرام همراه‌اند، در حالی که صحنه‌های شبانه با موسیقی فشرده و ضربان تند به پیش می‌روند. این تضاد صوتی، درست مثل تضاد رفتاری خود مت مورداک، به تماشاگر کمک می‌کند بدون نیاز به دیالوگ اضافه، تغییر فضا را حس کند. برای مخاطبی که به جزئیات فنی یک سریال هم توجه می‌کند، همین لایه‌های کوچک تفاوت میان یک سریال معمولی و یک اثر جدی را می‌سازد.

اگر از سریال قبلی دردویل خاطره‌ی خوبی دارید، دردویل: تولدی دوباره همان لحن جدی و کمی تاریک را حفظ کرده، اما داستان را به سمت یک جبهه‌ی تازه، یعنی قدرت سیاسی فیسک، می‌برد. اگر هم برای اولین‌بار با این شخصیت‌ها روبه‌رو می‌شوید، ساختار فصل اول طوری طراحی شده که نیازی به دیدن نسخه‌ی قبلی نداشته باشید. این سریال برای مخاطبی مناسب است که دنبال یک درام شخصیت‌محور با پوسته‌ی اکشن است، نه صرفاً صحنه‌های مبارزه پشت سر هم. رده‌ی سنی ۱۸ سال به بالا را هم در نظر بگیرید؛ لحن و خشونت داستان برای مخاطب بزرگ‌سال ساخته شده است. اگر به‌دنبال سریالی هستید که هم بازی بازیگرانش قوی باشد و هم پیچیدگی اخلاقی داستانش را جدی بگیرد، دردویل: تولدی دوباره یکی از بهترین گزینه‌های این فصل روی مایاوا است.