نقد و بررسی اتفاقات عجیب

سریال اتفاقات عجیب (Stranger Things) ماجرای ناپدید شدن ناگهانی یک پسر نوجوان را روایت می‌کند؛ اتفاقی که آرامش یک شهر کوچک آمریکایی را برای همیشه به هم می‌زند. همسایه‌ها، دوستان و خانواده‌ی او به دنبال پاسخ می‌گردند و هر قدمی که برمی‌دارند آن‌ها را به رازی تاریک‌تر نزدیک می‌کند؛ رازی که ریشه در آزمایش‌های محرمانه‌ای دارد که تا پیش از آن کسی از وجودشان خبر نداشت.

در همین میان دختربچه‌ای مرموز با توانایی‌های عجیب وارد داستان می‌شود؛ شخصیتی که هم به حل معما کمک می‌کند و هم خودش بخشی از همان راز است. ترکیب این دو خط داستانی، یعنی جست‌وجوی یک نوجوان گمشده و ظهور نیرویی فراطبیعی، فضایی می‌سازد که بین ترس، دلهره و دلسوزی در نوسان است.

اتفاقات عجیب را نمی‌توان فقط اکشن یا فقط فانتزی خطاب کرد؛ سریال دقیقاً روی خط میان این دو ژانر و درام حرکت می‌کند. صحنه‌های تعقیب و رویارویی با نیروهای فراطبیعی، ریتم اکشن را حفظ می‌کنند؛ در همین حال لایه‌ی فانتزی داستان، همان نیروهای عجیب و پدیده‌های غیرقابل توضیح، حس ناشناخته بودن را تا پایان هر قسمت زنده نگه می‌دارد.

نکته‌ی قابل‌توجه در ساختار داستان این است که هیچ تهدیدی یک‌شبه حل نمی‌شود. هر قسمت یک سرنخ تازه رو می‌کند و در عین حال سوال‌های بیشتری می‌سازد؛ به همین دلیل اتفاقات عجیب برای تماشای پشت‌سرهم مناسب‌تر است تا دیدن پراکنده‌ی یک قسمت در هر چند روز.

محور پنهان داستان همان آزمایش‌های محرمانه‌ای است که قبل از ناپدید شدن نوجوان، بی‌سروصدا در حال انجام بوده‌اند. همین پیشینه‌ی مخفی باعث می‌شود اتفاقات عجیب به‌جای یک داستان ترسناک ساده، به پازلی تبدیل شود که هر شخصیت فقط تکه‌ای از آن را می‌بیند؛ یکی دنبال پسر گمشده می‌گردد، یکی دیگر متوجه رفتار عجیب دختربچه‌ی تازه‌وارد می‌شود و خط‌های داستانی کم‌کم به هم می‌رسند.

این شیوه‌ی روایت، یعنی پخش‌کردن اطلاعات میان چند خط داستانی موازی، یکی از دلایلی است که اتفاقات عجیب را برای بینندگانی که از سریال‌های معمایی خطی خسته شده‌اند جذاب می‌کند. هر قسمت یک تکه از تصویر کلی را کامل می‌کند، بدون این‌که همه‌چیز را یک‌جا لو بدهد.

روی مایاوا، دو فصل از اتفاقات عجیب در دسترس است. فصل اول در هشت قسمت روایت می‌شود و از همان قسمت نخست، ناپدید شدن نوجوان و واکنش اطرافیانش را جلو می‌برد. فصل دوم با نه قسمت ادامه پیدا می‌کند و دایره‌ی شخصیت‌ها و تهدیدها را گسترده‌تر می‌کند.

هر دو فصل با دوبله‌ی فارسی روی مایاوا موجود است. بیشتر قسمت‌های این دو فصل رایگان است؛ تنها قسمت هشتم فصل دوم نیاز به اشتراک ویژه دارد و بقیه‌ی هفده قسمت بدون محدودیت در دسترس‌اند. همین موضوع اتفاقات عجیب را گزینه‌ی کم‌ریسکی می‌کند برای کسی که می‌خواهد پیش از هر تصمیمی چند قسمت اول را امتحان کند.

بهترین نقطه‌ی شروع، قسمت اول فصل اول است؛ داستان از همان‌جا خطی پیش می‌رود و بخش قابل‌توجهی از لذت تماشا در کشف تدریجی پازل اصلی است. دیدن قسمت‌ها به‌صورت پراکنده یا با فاصله‌ی زیاد، ارتباط بین سرنخ‌ها را کم‌رنگ می‌کند؛ به همین دلیل تماشای پشت‌سرهم چند قسمت در یک نشست، تجربه‌ی بهتری از این سریال به دست می‌دهد.

ترکیب ژانر اکشن، درام و فانتزی باعث می‌شود اتفاقات عجیب هم برای مخاطبی که دنبال تعقیب‌وگریز و صحنه‌های پرتنش است جذاب باشد، هم برای کسی که بیشتر به کشمکش‌های عاطفی بین شخصیت‌ها اهمیت می‌دهد. این تعادل یکی از دلایلی است که این سریال را از یک اثر تک‌بعدی ترسناک جدا می‌کند.

اگر تا امروز از دیدن اتفاقات عجیب فاصله گرفته بودید چون آن را فقط یک سریال ترسناک تصور می‌کردید، همین نکته دلیل خوبی برای شروع دوباره است. درام خانوادگی و دوستانه‌ی داستان، به اندازه‌ی لحظه‌های پرتنشش جا دارد و همین باعث می‌شود شخصیت‌ها قبل از هر اتفاق عجیبی برای بیننده قابل‌درک باشند.

رده‌ی سنی این سریال ۱۸ سال تعیین شده، به این معنا که صحنه‌های ترسناک و خشن آن برای مخاطب بزرگسال در نظر گرفته شده‌اند. اگر دنبال سریالی با ترکیبی از رمزوراز، دلهره و یک معمای تدریجی هستید که در ژانرهای اکشن، درام و فانتزی جا می‌گیرد، تماشای آنلاین اتفاقات عجیب گزینه‌ای است که مسیرش را بدون یک فصل اضافه و بی‌دلیل طی می‌کند.

بسیاری از سریال‌های این ژانر یا کاملاً روی جلوه‌های ویژه تمرکز می‌کنند یا کاملاً روی رابطه‌های شخصیت‌ها؛ اتفاقات عجیب سعی می‌کند هر دو را هم‌زمان نگه دارد. نیروی فراطبیعی دختربچه‌ی داستان، به‌جای این‌که صرفاً یک ابزار اکشن باشد، بخشی از هویت و تنهایی او هم هست؛ همین موضوع باعث می‌شود صحنه‌های پرتنش فقط هیجان نسازند، بلکه چیزی هم درباره‌ی شخصیت‌ها بگویند.

از طرف دیگر، تمرکز داستان روی یک شهر کوچک به‌جای یک کلان‌شهر یا یک پایگاه نظامی بزرگ، فضای سریال را نسبت به نمونه‌های مشابه خودش ملموس‌تر می‌کند. تهدید فراطبیعی وارد زندگی روزمره‌ی آدم‌های عادی می‌شود، نه یک دنیای کاملاً جدا از واقعیت؛ همین نزدیکی به فضای آشنا، یکی از دلایل اصلی ماندگاری اتفاقات عجیب در ذهن بیننده است.