نقد و بررسی فانوس ها

فانوس‌ها (فانوس‌ها) سریالی علمی‌تخیلی و جنایی محصول آمریکا است که دو پلیس بین‌کهکشانی را در دل یک شهر کوچک آمریکایی دنبال می‌کند. جان استوارت، نیروی تازه‌واردِ گروه فانوس‌های سبز، زیر نظر هال جردن، اسطوره همین گروه، وارد پرونده قتلی در شهر رشویل در ایالت نبراسکا می‌شود که به‌سرعت از یک جنایت معمولی به معمایی عمیق‌تر تبدیل می‌شود. فانوس‌ها در هشت قسمت و با رده سنی هجده‌سال‌به‌بالا، ترکیبی از اکشن فضایی و فضای کارآگاهی زمینی را روی پرده می‌آورد و برای مخاطبی ساخته شده که هم به دنیای ابرقهرمانی علاقه دارد و هم به داستان‌های جنایی آرام و پرپیچ‌وخم.

ماجرای فانوس‌ها از لحظه‌ای شروع می‌شود که جان استوارت، به‌عنوان تازه‌کارترین عضو گروه فانوس‌های سبز، مسئول همراهی هال جردن در بررسی یک قتل در رشویل می‌شود. هال که سال‌ها تجربه محافظت از بخش ۲۸۱۴ کهکشان را دارد، از همان ابتدا این پرونده را یک حادثه معمولی نمی‌داند و گمان می‌برد ریشه آن به موجوداتی فراتر از زمین برمی‌گردد. این دو همکار، با وجود اختلاف سن و نگاه، مجبورند کنار هم کار کنند تا رازی را که زیر پوست یک شهر کوچک آمریکایی پنهان شده کشف کنند.

سریال با رفت‌وبرگشت میان دو بازه زمانی روایت می‌شود و همین ساختار باعث می‌شود هر قسمت لایه تازه‌ای از شخصیت‌ها را آشکار کند، بدون آن‌که معمای اصلی زودتر از موعد فاش شود. ژانر فانوس‌ها ترکیبی از چند سبک مختلف است؛ هم‌زمان درام کارآگاهی، فضای وسترنِ مدرن و علمی‌تخیلی ابرقهرمانی را در خود دارد. این ترکیب باعث می‌شود سریال نه کاملاً شبیه یک اثر اکشن معمولیِ دنیای دی‌سی باشد و نه یک درام جنایی صرف؛ بلکه جایی میان این دو ایستاده و از هر دو دنیا عناصر خودش را وام می‌گیرد.

کایل چندلر، بازیگر شناخته‌شده مجموعه فرندی نایت لایتس، نقش هال جردن را برعهده دارد؛ کارآگاهی فضایی که خستگی سال‌ها مأموریت روی چهره‌اش دیده می‌شود، اما هنوز از پذیرفتن ماجراجویی تازه ابایی ندارد. در مقابل او آرون پیر در نقش جان استوارت ظاهر می‌شود؛ افسر تازه‌کاری که باید زیر سایه یک اسطوره، راه خودش را برای اثبات توانایی‌هایش پیدا کند.

کلی مک‌دونالد در نقش کلانتر محلی رشویل، لایه سومی به این رابطه دونفره اضافه می‌کند و تنش میان قانون محلی و مأموریت بین‌کهکشانی فانوس‌ها را روی صحنه می‌آورد. حضور نیتن فیلیون در نقش یکی دیگر از اعضای گروه فانوس‌های سبز نیز برای طرفداران دنیای دی‌سی جذابیت ویژه‌ای دارد.

بخش بزرگی از جذابیت فانوس‌ها در این است که سازندگانش ترجیح داده‌اند به‌جای نبردهای فضایی پرهیاهو، روی یک پرونده جنایی زمینی و شخصیت‌های آن تمرکز کنند. فضای شهر کوچک، گفت‌وگوهای آرام میان دو همکار و کشمکش‌های درونی هال جردن، حس یک درام کارآگاهی را به مخاطب منتقل می‌کند، نه یک ماجراجویی کهکشانی معمول. این انتخاب باعث می‌شود حتی بیننده‌ای که با دنیای کمیک فانوس سبز آشنا نیست هم بتواند با شخصیت‌ها ارتباط برقرار کند، چون محور اصلی داستان رابطه انسانی میان دو همکار است، نه فقط قدرت‌های خاص آن‌ها.

این انتخاب باعث شده حتی بیننده‌ای که با دنیای کمیک فانوس سبز آشنا نیست هم بتواند با شخصیت‌ها ارتباط برقرار کند، چون محور اصلی داستان رابطه انسانی میان دو همکار است. ریتم کند و حساب‌شده قسمت‌های ابتدایی، بیشتر به سریال‌های کارآگاهی تلویزیونی شبیه است تا یک اثر اکشن معمول با قدرت‌های کیهانی؛ انتخابی که فانوس‌ها را در میان آثار مبتنی بر کمیک، متفاوت می‌کند.

تیم سازنده فانوس‌ها از ابتدا قصد داشته‌اند به‌جای یک اپرای فضایی پرزرق‌وبرق، داستانی زمینی و شخصیت‌محور بسازند. تمرکز اصلی روایت روی رابطه دو همکار با سن و تجربه متفاوت است؛ رابطه‌ای که شباهت زیادی به دوگانه‌های کلاسیک کارآگاهی دارد، جایی که هر دو طرف باید یاد بگیرند چطور به هم اعتماد کنند.

همین انتخاب باعث شده فانوس‌ها به‌جای تکیه بر نبردهای بزرگ فضایی، روی فضای یک شهر کوچک آمریکایی، شخصیت‌های محلی آن و رازهایی که زیر سطح آرام این شهر پنهان شده تمرکز کند. نتیجه، اثری است که هم برای طرفداران سفت‌وسخت دنیای دی‌سی جذاب است و هم برای کسی که صرفاً به دنبال یک درام جنایی خوب می‌گردد.

رابطه هال جردن و جان استوارت محور فانوس‌ها است؛ هال به‌عنوان مأمور باتجربه باید جانشینش را آموزش دهد، اما این آموزش همیشه با همکاری ساده پیش نمی‌رود. اختلاف نگاه این دو، از نوع برخورد با مظنونان تا شیوه پذیرفتن مسئولیت، بخشی از تماشای جذاب سریال است و باعث می‌شود رابطه آن‌ها به‌اندازه خود پرونده جنایی برای مخاطب اهمیت پیدا کند.

اگر به داستان‌های کارآگاهی با فضای تاریک و شخصیت‌محور علاقه دارید، فانوس‌ها انتخاب مناسبی است؛ ریتم آن آهسته‌تر از یک فیلم اکشن معمول است و بیشتر روی رابطه دو شخصیت اصلی و معمای پرونده تکیه می‌کند. طرفداران دنیای دی‌سی هم می‌توانند از دیدن نسخه تازه‌ای از هال جردن و جان استوارت لذت ببرند که با آنچه در فیلم‌های سینمایی قبلی دیده بودند، تفاوت آشکاری دارد.

اگر دنبال یک سریال ابرقهرمانی پرسرعت و شلوغ هستید، ممکن است ریتم آرام‌تر فانوس‌ها در قسمت‌های ابتدایی کمی غیرمنتظره باشد؛ اما همین صبر در میانه فصل با گره‌خوردن لایه‌های داستانی پاداش می‌گیرد.

فانوس‌ها سریالی است که بیشتر از قدرت‌های کیهانی، روی رابطه انسانی دو شخصیت اصلی‌اش سرمایه‌گذاری کرده و همین انتخاب آن را از انبوه آثار ابرقهرمانی متمایز می‌کند. اگر دنبال یک تجربه کارآگاهی با پوسته علمی‌تخیلی هستید که در عین حال به دنیای دی‌سی هم وصل است، فانوس‌ها را با دوبله فارسی و هر هشت قسمت آن در مایاوا تماشا کنید.